Interview met Diego Martinez Vignatti                                                             English  l  Français

Over de oorsprong

Oorspronkelijk is La Marea gebaseerd op een paper die ik schreef. Er bestond geen script, maar er was wel een duidelijk cinematografisch project. De film op papier bestond uit 12 pagina’s. Er was dus geen mogelijkheid tot enige subsidiëring.
Ik geloof niet dat film iets te maken heeft met schrijven of beter gezegd met een cinematografische vorm van schrijven. Een scenario is een geheel van woorden op papier, film is beeld en klank… Er is een wereld van verschil tussen deze twee media. Ik hou me liever aan een filmgenre dat dichter bij het gevoel staat dan bij vertelling in de literaire zin van het woord.
Vanuit productioneel opzicht is het tegenwoordig erg moeilijk om een film te draaien zonder scenario, t.t.z. een dik boek waarin elk dialoog en personage in detail worden beschreven. Scripts die worden gelezen door een bevoegd comité zijn eigenlijk te vergelijken met literaire romans. Ik vind dit erg jammer! Maar wat doe je als je je niet anders kan uitdrukken? Dan maak je films zoals La Marea, met een budget van 40.000 euro. Dit is erg moeilijk maar men moet met beide voeten op de grond blijven: dit zijn de tijden waarin we leven, dit is de hedendaagse cinematografische periode.

Over de opnames

De film kwam van dag op dag tot stand en werd enkel geleid door mijn intuïtie. Ik heb de film geregisseerd alsof het mijn allerlaatste film ooit was. Ik zei tegen mezelf dat ik nooit meer van zo’n vrijheid zou genieten en dwong mezelf alle vooraf gevormde ideeën en concepten te vergeten en enkel mijn intuïtie te volgen. Uiteraard was de structuur van de film op voorhand bedacht aangezien er enkele moeilijke camerabewegingen en lange travelshots waren. Maar de rest van de film was pure improvisatie. Ik nam alle beslissingen op het moment zelf afhankelijk van de locatie, de dag, de tijd of het licht. De film ontwikkelde zich op een organische manier waardoor het chronologisch draaien van uiterst belang was. Het waren zware opnames, we stonden elke dag op om 5 uur om het beste licht te krijgen en eindigden om 21 uur. Zonder de steun van mijn producer en de kleine ploeg zou ik het waarschijnlijk niet gehaald hebben.

Over de hoofdrolspeelster

Samenwerken met de fantastische actrice Eugenia Ramirez Miori was van groot belang voor mij. Ze is een genereuze actrice en beschikt over de intelligentie om tijdens het draaien zelf het personage vorm te geven. Ze vermeed opzichtig acteren, dit zou naar het einde van de film toe alleen maar tot iets grotesks hebben geleid. Ze was goed voorbereid: ze leerde houthakken, vis snijden, …
In mijn acteursregie ben ik sterk geïnspireerd door Bresson. Ik hou niet van pathos, van mensen die proberen indruk te maken. Ik hou van acteurs die zichzelf blijven en die vooral diepgaand zijn en voelen. Ik praat veel tijdens de opnames. De scène waarin droom en realiteit voor de eerste keer in mekaar overgaan is een erg lange scène. Deze scène werd niet getimed maar voelde aan als een choreografie. Ik gaf het tempo aan. Tijd is geen feit, maar een gevoel. Tijdens het draaien voel ik aan of een scène te lang of te kort is en alleen dan reageer ik. Dit is de echte essentie van de film.

Over de invloeden

Ik besef dat ik onbewust beïnvloed werd door ‘L’île Nue’, geregisseerd door Kaneto Shindô (1961). Het is een zwart-wit film met bijna geen dialoog over een familie op een eiland. Een vriend van me wees op de gelijkenis. Er was iets bijna Japans in de vorm van de film, in de zuiverheid van de stijl. Achteraf gezien verbaast me dit niet.
Een andere Japanse artiest die me beïnvloedde is de fotograaf Shoji Ueda. Hij maakte zwart-wit foto’s van mensen aan zee. Sommige van die foto’s gelijken erg op bepaalde shots in La Marea.

Over het thema van de film

De film raakt vele onderwerpen aan, maar vooral de onmogelijkheid om te rouwen. Sommige wonden zullen nooit helen. De film gaat in essentie over de relatie tussen Mens en Ruimte. Objectief gezien: de landschappen zijn prachtig en Azul ook. Ze straalt een sterkte uit waarmee ze de empathie van de kijker naar zich toetrekt. Het is waar dat de Natuur haar de rug toekeert en vice versa. Het is zeker geen romantische film, maar bijna het tegenovergestelde. Toevlucht zoeken in de uithoek van een verlaten strand betekent niet noodzakelijk je mentale evenwicht terugvinden. Het is onmogelijk te vergeten. Het rouwen zit vanbinnen.
Wanneer je het stedelijk leven ontvlucht, wil dat niet noodzakelijk zeggen dat je rust zal vinden. De weelderige natuur zou Azul rust kunnen brengen maar in plaats daarvan raakt ze in haar eigen eenzaamheid verstrikt. Je kan een mensenleven niet door een ander vervangen. In haar krankzinnigheid besluit Azul toch haar verloren kind te vervangen door een ander. Dat kan gewoon niet. La Marea is geen film noir maar is genadeloos realistisch.

Over het personage Azul

In het begin van de film wordt Azul geportretteerd als een relatief welgestelde vrouw met een rustig leven, een mooi appartement, een auto, een levendige jonge man en een zoon. Een normaal modaal gezin. Mijn bedoeling was het deze vrouw terug te brengen tot de essentie. Waarover beschikken we in de eerste plaats? We hebben een lichaam en behoeften: eten, drinken, verwarmen, slapen. Niets meer. Ik wou Azul dus confronteren met haar essentie en kijken hoe ze daarop reageert en daarmee omgaat. Het was van belang dat haar eerste handelingen zich als een patroon zouden herhalen en geleidelijk aan haar dagen zouden gaan bepalen. Wanneer ze op een dag een hond vindt, ontwaakt ze uit dat autisme. De hond is gewond en in plaats van die te doden besluit ze hem te redden. Plots blijkt dat ze gevoelig wordt voor iets dat buiten haar eigen leed staat.

Over het einde van de film

Toen ik me voor de eerste keer het einde van de film voorstelde, was het voor mij duidelijk dat Azul zelfmoord zou plegen. Dit is nu niet meer zo duidelijk. Ze stapt de zee in om te sterven, draait zich om en het beeld bevriest. Het is belangrijk dat ze zich op dat punt omdraait. Heeft iemand haar geroepen? Wie, wat, waarom? Wat zal ze doen? Zal ze stoppen? Het was mijn bedoeling een ambigue einde na te laten. De functie van film is vragen te stellen en niet om antwoorden te geven. Rossellini zei ooit dat film gaat over revelatie en ontdekking. Ik vind dat film dichter bij deze stelling moet staan dan bij een narratief systeem waarin telkens antwoorden worden gegeven op de angst van de toeschouwers. Het is de taak van de film om vragen te stellen en aan de toeschouwer om hiervan een persoonlijke synthese te maken. Ik voel me helemaal niet gerespecteerd als toeschouwer wanneer een film alle antwoorden geeft, me zegt wat te denken, wat te geloven. Integendeel, een film moet de vrijheid geven tot interpretatie. Dat is wat ik probeerde te bereiken in La Marea.

Over de perceptie

Ik ben voornamelijk beïnvloed door de Argentijnse literatuur (meer bepaald door Jorge Luis Borges, Adolfo Bioy Casares). En ik ben een grote bewonderaar van Hugo Santiago, één van mijn favoriete regisseurs. Ik geloof dat er niet één realiteit is, maar verschillende. Daardoor vermengt het onderbewuste van Azul zich met de waarneming van de toeschouwer waardoor er een ander niveau ontstaat in dezelfde scène. Dit is een methode die ik eerder al toegepast heb om breuken te vermijden tussen de dromen, de nachtmerries en de realiteit, vooral omdat de wereld grotendeels door de ogen van Azul bekeken wordt. Soms wilde ik alleen in haar hoofd zijn, alsof ze personage en verteller was van haar eigen lot. Dit is de reden waarom er soms geen duidelijke lijn is tussen droom en realiteit en dat de twee vermengd raken. Wat me het meest interesseert is het innerlijke van deze vrouw, haar beter te leren kennen, hoe complex ze ook mag zijn. Antonioni zei ooit dat indien hij kon, hij de camera in de personages zou plaatsen. Ik deel deze visie met hem.


Interview door Nicolas Azalbert op 29 december 2006.